เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 กระทรวงการต่างประเทศร่วมกับสหภาพยุโรป กระทรวงการต่างประเทศแคนาดา เนเธอร์แลนด์ และฝรั่งเศส ภายใต้การสนับสนุนของโครงการ Enhancing the EU's Security Cooperation in and with Asia and the Indo-Pacific (ESIWA+) จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การสื่อสารในภาวะวิกฤตทางไซเบอร์: มุมมองทางการทูตและการแบ่งปันประสบการณ์” (Workshop on Cyber Crisis Communication: Diplomatic Perspectives and Experience Sharing) ณ วิเทศสโมสร โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมรวมกว่า 50 คน  เพื่อแลกเปลี่ยนแนวคิดและประสบการณ์เกี่ยวกับแนวปฏิบัติด้านการสื่อสารในสภาวะวิกฤตทางไซเบอร์ในมิติทางการทูต  

ในการกล่าวเปิดงาน นางศิริลักษณ์ นิยม รองปลัดกระทรวงการต่างประเทศ เน้นย้ำว่าภัยคุกคามทางไซเบอร์ ในปัจจุบันมีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกับประเด็นความมั่นคงและภูมิรัฐศาสตร์มากขึ้น การรับมือจึงต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และการบูรณาการความเชี่ยวชาญด้านเทคนิค กฎหมาย และการทูตเข้าด้วยกัน พร้อมชี้ว่าการสื่อสารที่ถูกต้อง รอบคอบ และตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่ตรวจสอบได้ มีบทบาทสำคัญในการลดความตึงเครียด สร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง และรักษาความเชื่อมั่นของสาธารณชนในสถานการณ์ที่อาจมีความอ่อนไหว

นาย Remco van Wijngaarden เอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทย กล่าวเน้นถึงความสำคัญ ของความร่วมมือพหุภาคี การยึดมั่นในกติกาสากล และการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีในการรับมือภัยคุกคามไซเบอร์ ที่อาจกระทบต่อบริการสาธารณะและเสถียรภาพของสังคม พร้อมย้ำว่า การประสานงานที่มีประสิทธิภาพ และการยึดมั่นในระเบียบกติการะหว่างประเทศ เป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้าง ความมั่นคงของโลกดิจิทัล

ขณะที่นาง Sara Rezoagli อุปทูตคณะผู้แทนสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย กล่าวถึงความร่วมมือที่ใกล้ชิดและต่อเนื่องระหว่างสหภาพยุโรปกับไทยในด้านความมั่นคงไซเบอร์ โดยเฉพาะภายใต้โครงการ ESIWA+ พร้อมเน้นว่า ประเด็นไซเบอร์มีมิติทางยุทธศาสตร์เพิ่มมากขึ้น และการดำเนินการของรัฐควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของกฎหมายระหว่างประเทศและบรรทัดฐานการปฏิบัติของรัฐที่รับผิดชอบ ทั้งนี้ สหภาพยุโรปได้พัฒนาเครื่องมือทางการทูตที่หลากหลายเพื่อสนับสนุนการป้องกันและการตอบสนองต่อกิจกรรมไซเบอร์ที่อาจส่งผลกระทบในระดับระหว่างประเทศ

การประชุมเชิงปฏิบัติการประกอบด้วยการบรรยายและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ นาย Frederic Margotton ผู้ช่วยทูตด้านไซเบอร์ประจำภูมิภาคอาเซียน จากสถานข้าหลวงใหญ่แคนาดาประจำสิงคโปร์ นาย Andrea Calderaro ผู้อำนวยการโครงการ EU Cyber Direct นาง Stephanie de Ridder อัครราชทูตที่ปรึกษาด้านการทูตไซเบอร์ จากสถานเอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ประจำสิงคโปร์ และนาย Mahe Dersoir รองผู้อำนวยการด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ จากกระทรวงยุโรปและการต่างประเทศฝรั่งเศส

โดยประเด็นสำคัญครอบคลุมสถานการณ์ภัยคุกคามไซเบอร์ที่เปลี่ยนแปลงไป การใช้กรอบกฎหมายระหว่างประเทศและบรรทัดฐานการดำเนินงานของรัฐ และการใช้การสื่อสารเชิงยุทธศาสตร์ นอกจากนี้ วิทยากรยังได้สะท้อนความเห็นเกี่ยวกับการระบุตัวตนผู้กระทำการในเหตุการณ์ไซเบอร์ (Attribution Framework) ว่าเป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยทั้งการประเมินเชิงเทคนิคและการพิจารณาเชิงนโยบาย โดยคำนึงถึงผลกระทบในวงกว้างต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ความน่าเชื่อถือของรัฐ และเสถียรภาพโดยรวม ดังนั้น การสื่อสารจึงควรดำเนินการอย่างระมัดระวัง เป็นขั้นตอน และสอดคล้องกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศ

ในส่วนของกระทรวงการต่างประเทศ นายณัฐพล ทรัพย์สินสุนทร หัวหน้ากลุ่มงานความมั่นคงระหว่างประเทศ และนายอรรถสิทธิ์ กตเวทวารักษ์ นักการทูตชำนาญการ (ที่ปรึกษา) ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ได้นำเสนอภาพรวมการเตรียมความพร้อมทั้งด้านเทคนิคและแนวทางการจัดการวิกฤตไซเบอร์ โดยมุ่งเน้นการประสานงานภายใน การกลั่นกรองข้อมูลอย่างรอบคอบ และการเลือกใช้ช่องทางและการสื่อสารทางการทูตที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละสถานการณ์

การจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการสื่อสารในสภาวะวิกฤตไซเบอร์ในครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการกระชับความสัมพันธ์ด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ระหว่างไทย สหภาพยุโรป แคนาดา เนเธอร์แลนด์ และฝรั่งเศส เพื่อร่วมกันสร้างพื้นที่ไซเบอร์ที่ปลอดภัย และมีเสถียรภาพ เป็นไปตามหลักสากลต่อไป และยังเป็นประโยชน์ต่อผู้เข้าร่วมกิจกรรมที่มาจากหน่วยงานภาครัฐของไทยในการเรียนรู้แนวทาง และประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนากลไกการรับมือและการสื่อสารในสถานการณ์วิกฤตไซเบอร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

ทั้งนี้ โครงการ ESIWA+ มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความร่วมมือใน 4 สาขายุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ ความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ ความมั่นคงทางทะเล การบริหารจัดการวิกฤตและการรับมือกับภัยคุกคามแบบผสมผสาน รวมถึงการต่อต้านการก่อการร้ายและการป้องกันหรือต่อต้านแนวคิดสุดโต่งที่นิยมความรุนแรง ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวได้รับงบประมาณสนับสนุนร่วมจากหน่วยงานเครื่องมือดำเนินนโยบายต่างประเทศของคณะกรรมาธิการยุโรป กระทรวงการต่างประเทศเยอรมนี และกระทรวงยุโรปและการต่างประเทศฝรั่งเศส โดยมีหน่วยงาน Expertise France (EF) และองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) เป็นผู้ดำเนินโครงการร่วมกัน